1. Baile
  2. Probháid
  3. Ag cur isteach ar phrobháid

Ag cur isteach ar phrobháid

  1. Sula dtosaíonn tú

    I gcásanna áirithe, caithfidh tú seirbhísí aturnae a fhostú. I measc na gcásanna sin tá: má tá an t-iarratasóir faoi bhun 18 mbliana d’aois, má tá an uacht caillte, nó má tá ceisteanna ann faoi bhailíocht na huachta.

  2. Cuir do chuid faisnéise isteach chuig na Coimisinéirí Ioncaim

    Sula ndéanann tú iarratas pearsanta ar phrobháid, beidh ort roinnt faisnéise a chur isteach chuig na Coimisinéirí Ioncaim. De ghnáth is í an Fhoirm Ráitis Chúrsaí (SA.2) í seo, ach braitheann an fhoirm cheart ar an dáta báis.

  3. Comhlánaigh an fhoirm iarratais phearsanta

    Íoslódáil agus seol ar ais Foirm Iarratais Phearsanta chomhlánaithe, mar aon leis an bhFógra Admhála (Probháid) ó na Coimisinéirí Ioncaim, chuig an Oifig Phrobháide nó chuig an gClárlann Phrobháide Dúiche ábhartha.

  4. Freastail ar do choinne probháide

    Nuair a fhaightear na doiciméid chomhlánaithe, déanfaidh oifigeach probháide athbhreithniú orthu. Má bhíonn ceanglais bhreise ann, rachaidh an t-oifigeach i dteagmháil leat.

  5. Deonaítear probháid

    Tar éis do choinne, seolfar an deonú ionadaíochta, mar aon le haon chóipeanna breise a d’ordaigh tú agus doiciméid a gcaithfimid a thabhairt ar ais duit, chugat sa phost — de ghnáth laistigh de 3 seachtaine.

Céim 1 de 5: Sula dtosaíonn tú le d’iarratas probháide

Chun tús a chur leis an bpróiseas iarratais probháide, beidh ort foirm a chomhlánú agus í a chur isteach chuig na Coimisinéirí Ioncaim.

Cathain is gá aturnae a úsáid chun iarratas a dhéanamh ar phrobháid

I gcásanna áirithe, éilíonn an dlí ort aturnae a úsáid agus tú ag déanamh iarratais ar phrobháid. Caithfidh tú aturnae a úsáid má:

  • Tá an duine atá ag déanamh iarratais faoi bhun 18 mbliana d’aois.
  • Tá an uacht bhunaidh caillte.
  • Tá ceisteanna ann maidir le bailíocht na huachta.
  • Tá conspóidí ar siúl i measc neasghaolta faoin eastát.
  • Is Coimircí Cúirte an duine atá i dteideal iarratas a dhéanamh, nó níl an cumas aige/aici a chinntí féin a dhéanamh.
  • Bhí sainchónaí ar an duine a fuair bás lasmuigh de Phoblacht na hÉireann (an tír ina gcónaíonn duine agus é ar intinn aige/aici cónaí ann go buan) agus d’fhág sé/sí uacht i dteanga iasachta.
  • Bhí sainchónaí ar an duine a fuair bás lasmuigh de Phoblacht na hÉireann agus d’fhág sé/sí sócmhainní in Éirinn, ach níor fhág sé/sí uacht agus níor eisíodh aon deonú ionadaíochta ina thír/tír shainchónaithe.
  • Bhí sainchónaí ar an duine a fuair bás lasmuigh de Phoblacht na hÉireann agus d’fhág sé/sí uacht, ach níor eisíodh aon deonú ionadaíochta ina thír/tír shainchónaithe, agus tá sé beartaithe ag duine seachas an seiceadóir iarratas a dhéanamh ar dheonú in Éirinn.
  • Bhí sainchónaí ar an duine a fuair bás lasmuigh de Phoblacht na hÉireann agus d’fhág sé/sí sócmhainní in Éirinn, ach níor fhág sé/sí uacht, agus eisíodh deonú ionadaíochta ina thír/tír shainchónaithe do dhuine seachas an t-iarratasóir atá beartaithe.
  • Bhí sainchónaí ar an duine a fuair bás lasmuigh de Phoblacht na hÉireann agus d’fhág sé/sí uacht, agus eisíodh deonú ionadaíochta ina thír/tír shainchónaithe do dhuine seachas na seiceadóirí atá ainmnithe san uacht.
  • Níl cónaí ar an té a bheartaíonn iarratas a dhéanamh i bPoblacht na hÉireann, agus tá tairbhithe ann (seachas céile an duine nach maireann) a gheobhaidh €20,000 nó níos mó den eastát le hoidhreacht.

D’fhéadfadh cúinsí eile a bheith ann ina measann an tOifigeach Probháide go bhfuil gá le haturnae chun cabhrú leat an t-iarratas a dhéanamh.

Céim 2 de 5: Cuir do chuid faisnéise isteach chuig na Coimisinéirí Ioncaim

Chun tús a chur leis an bpróiseas iarratais probháide, beidh ort foirm a chomhlánú agus í a chur isteach chuig na Coimisinéirí Ioncaim.

Maidir le dátaí báis ar nó tar éis 5 Nollaig 2001

Foirm Ráitis Chúrsaí SA.2

Má fuair an duine bás ar nó tar éis 5 Nollaig 2001, ní mór duit an Fhoirm Ráitis Chúrsaí (SA.2) a chomhlánú. Tá rochtain ar an bhfoirm seo trí Revenue.ie faoi “myAccount” nó “ROS”.

  • Má d’fhág an duine a fuair bás uacht, ní mór duit cóip di a uaslódáil chuig na Coimisinéirí Ioncaim mar chuid de d’aighneacht ar líne.
  • Nuair a chuirtear isteach é, gheobhaidh tú Fógra Admhála ó na Coimisinéirí Ioncaim. Caithfidh tú é seo a phriontáil agus a chur san áireamh le d’iarratas probháide:
    • Cinntigh go bhfuil ainm, seoladh agus gaol leis an duine nach maireann luaite do gach iarratasóir, agus go síníonn gach iarratasóir an fógra ina aonar.
    • Caithfidh an duine teagmhála a iontráiltear ar ROS a bheith ar cheann de na hiarratasóirí pearsanta, agus caithfear a ainm, a sheoladh agus a uimhir theileafóin a chur isteach sa chuid sin. (Is féidir seoladh ríomhphoist duine atá údaraithe ag an iarratasóir a chur isteach.)

Tabhair faoi deara: Is tusa an t-iarratasóir atá freagrach as cruinneas na foirme. Tá sé inmholta comhairle ghairmiúil dlí agus cánach a lorg más gá. Is féidir pionóis a ghearradh as eolas mícheart. Le tuilleadh sonraí a fháil, tabhair cuairt ar Revenue.ie.

Maidir le dátaí báis roimh 5 Nollaig 2001

Mionnscríbhinn Ioncaim Intíre

  • Déan teagmháil go díreach leis na Coimisinéirí Ioncaim chun an Mhionnscríbhinn Ioncaim Intíre ábhartha a fháil.
  • Comhlánaigh agus mionnaigh an Mhionnscríbhinn Ioncaim Intíre i láthair aturnae cleachtach nó Coimisinéir Mionnaí.
  • Comhdaigh an Mhionnscríbhinn Ioncaim Intíre leis na Coimisinéirí Ioncaim le faomhadh. Nuair a fhaomhann siad í, seolfar leagan stampáilte den mhionnscríbhinn chugat mar aon le Deimhniú Ard-Chúirte.
  • Cuir isteach an Mhionnscríbhinn Ioncaim Intíre stampáilte, mar aon leis an Deimhniú Ard-Chúirte bunaidh arna eisiúint ag na Coimisinéirí Ioncaim, le d’iarratas probháide chuig an Oifig Phrobháide nó chuig an gClárlann Phrobháide Dúiche ábhartha.

Ní thugann an Oifig Phrobháide treoir maidir leis na foirmeacha seo a líonadh.

Céim 3 de 5: Comhlánaigh an fhoirm iarratais phearsanta

Chun iarratas pearsanta a chur isteach chuig an Oifig Phrobháide nó chuig Clárlann Phrobháide Dúiche, comhlánaigh an foirm iarratais phearsanta agus cuir san áireamh:

  1. Fógra Admhála (Probháid) — eisithe duit ag na Coimisinéirí Ioncaim.
  2. Teastas báis bunaidh (nó teastas eatramhach ón gCróinéir mura bhfuil teastas báis eisithe fós).
  3. Fótachóip den uacht agus d’aon chodaisilí. Ná seol na bunchóipeanna — iarrfaimid iad níos déanaí sa phróiseas.

Má bhí cónaí ar an duine a fuair bás lasmuigh d’Éirinn

D’fhéadfaí doiciméid a iarraidh ort ón údarás probháide i dtír sainchónaithe an duine (an tír a mheas sé/sí mar bhaile buan):

  1. Cóip shéalaithe agus dheimhnithe den deonú ionadaíochta a eisíodh ansiúd.
  2. Cóip shéalaithe agus dheimhnithe den uacht (más ann di).

Dearbhóidh an t-oifigeach probháide atá ag déileáil le d’iarratas an bhfuil gá leis seo.

Leideanna chun an fhoirm a chomhlánú

Chun treoir mhionsonraithe a fháil, féach an nóta treorach chun an fhoirm iarratais phearsanta a chomhlánú.

  • Comhlánaigh gach cuid (A–D) i ngach cás.
  • Úsáid ainm iomlán an duine a fuair bás ar gach doiciméad agus tabhair faoi deara aon éagsúlachtaí ainm.
  • Luaigh sainchónaí an duine a fuair bás (a thír/thír bhuan bhaile).
  • Liostaigh ainmneacha gach iarratasóra ar an bhfoirm.
  • Cuir isteach fótachóip den uacht agus d’aon chodaisilí amháin. Ná ceangail aon rud leis na bunchóipeanna agus ná bain stáplaí/bioráin/ceangail agus tú ag fótachóipeáil.
  • Cuir an teastas báis bunaidh san áireamh.
  • Cinntigh go liostaíonn an Fógra Admhála na hiarratasóirí céanna agus atá i Roinn C den fhoirm, agus go síníonn gach iarratasóir an dá dhoiciméad.
  • Tabhair seoladh cónaithe deireanach an duine a fuair bás, agus (más difriúil) an seoladh atá san uacht. I Roinn D, cuir aon seoltaí eile roimhe seo atá ábhartha san áireamh.

D’iarratas a chur isteach

Seol d’fhoirm chomhlánaithe agus na doiciméid tríd an bpost chuig an oifig cheart. Braitheann an oifig ar an áit a raibh cónaí ar an duine ar dháta an bháis:

  • BÁC, Cill Dara, an Mhí nó Cill Mhantáin: seol chuig Oifig Phrobháide Bhaile Átha Cliath.
  • Aon chontae eile i bPoblacht na hÉireann: seol chuig Oifig Phrobháide Bhaile Átha Cliath, nó chuig Clárlann Phrobháide Dúiche an chontae ina raibh cónaí ar an duine.
  • Má bhí cónaí ar an duine lasmuigh de Phoblacht na hÉireann: seol chuig Oifig Phrobháide Bhaile Átha Cliath. D’fhéadfadh go mbeadh aturnae ag teastáil uait. Féach Céim 1 — Sula dtosaíonn tú.

Tá sonraí teagmhála do gach oifig agus na contaetha a chlúdaíonn siad sa liosta seo:

Céim 4 de 5: Freastail ar do choinne probháide

De ghnáth eisítear dátaí coinne 10–12 seachtaine ón dáta a chuirtear d’iarratas isteach.

Do choinne le hoifigeach probháide

Ag do choinne, is féidir leat a bheith ag súil leis na nithe seo a leanas:

  • Athbhreithniú ar do dhoiciméid: Déanfaidh an t-oifigeach probháide seiceáil ar na doiciméid go léir a chuir tú isteach.
  • Ceisteanna breise: D’fhéadfaí soiléiriú nó eolas breise a iarraidh ort má tá rud éigin ar iarraidh nó doiléir.
  • Mionn a thabhairt nó a dhearbhú: Iarrfar ort mionn a mhionnú nó a dhearbhú os comhair an oifigigh probháide.
  • Íocaíocht na táille probháide: Ríomhfar an táille bunaithe ar ghlanluach eastát na hÉireann. Féach Táillí probháide d’iarratasóirí pearsanta.

Cóipeanna de dhoiciméid a ordú

Le linn do choinne, is féidir leat cóipeanna breise den deonú, den uacht, nó de dhoiciméid eile a ordú más gá. Is féidir íoc as na cóipeanna seo le cárta dochair/creidmheasa, nó le cárta táille oifigiúil ó Oifig Stampa na Seirbhíse Cúirteanna.

Is féidir leat cóipeanna breise a ordú freisin ó Rannóg na hOifige Ginearálta tar éis don deonú a bheith eisithe.

Céim 5 de 5: Deonaítear probháid

Tar éis do choinne, seolfar an deonú ionadaíochta, mar aon le haon chóipeanna breise a d’ordaigh tú agus doiciméid a gcaithfimid a thabhairt ar ais duit, chugat sa phost — de ghnáth laistigh de 3 seachtaine.

Cuid de

  • Foilsithe ag: